skip to Main Content
Afyon Web Tasarım İletişim

Açık Olduğumuz Günler ve Saatler:

Pazartesi: 08:30 - 19:00

Salı: 08:30 - 19:00

Çarşamba: 08:30 - 19:00

Perşembe: 08:30 - 19:00

Cuma: 08:30 - 19:00

Cumartesi: 08:30 - 19:00

Pazar: Kapalı

Telif Hakkı Nedir ?

Telif Hakkı Nedir ?

Post Series: Ultimate Blog Post Series
  • 1.Telif Hakkı Nedir ?

Telif Hakkı Nedir ?

telif-hakki-nedir
telif-hakki-nedir

Telif hakları, sanat; resimler,müzik,romanlar,kitaplar, bilimsel buluşlar gibi benzersiz ve ilk sahibi kullanıcılara yasal haklar ve koruma sağlayan hak türüdür.Hukuken tüm ülkeler tarafından belirli anlaşmalar çerçevesinde korunan telif haklarının aksi yapıldığı halde çeşitli yaptırımları mevcuttur ve hukuken suç unsuru meydana getirir.2008 Yılı itibariyle 164 ülkenin katılım sağladığı sanat ve edebiyat telif hakları konusunda koruma sağlayan Bern Sözleşmesi mevcuttur.

Peki Korunan Haklar Nelerdir Hangi Başlıklar Altında Sıralanır ?

Korunan Haklar;

·         Sahiplerine, sanatçılara, fonogram ve film ve yayın kuruluşlarının yapımcılarına ait çoğaltma (kopyalama) hakkı

·         Yazarlara, sanatçılara, fonogram ve film ve yayın kuruluşlarının yapımcılarına ait iletişim hakkı

·         Yazarlara, sanatçılara, fonogram ve film ve yayın kuruluşlarının yapımcılarına ait dağıtım hakkı (Md. 9, Yön. 92/100/EEC: ve Md. 10 TRIPS, Md. 6 WCT ve Md. 8 & 12 WPPT);

·         Yazarlara, sanatçılara, fonogram ve film ve yayın kuruluşlarının yapımcılarına ait bağlılık hakkı (Md. 6 Yön. 92/100/EEC: ve Md. 14 TRIPS ve Md. 6 WPPT);

·         Yazarlara, sanatçılara, fonogram ve film ve yayın kuruluşlarının yapımcılarına ait kiraya veya ödünç verme hakkı ve buna bağlı olarak sahiplerine ve sanatçılara kiraya veya ödünç verme hizmetine karşılık olarak adil bir ödeme. (Md. 2, Yön.  92/100/EEC: ve Md. 11 TRIPS, Md. 7 WCT ve Md. 9 & 13 WPPT Md. 4, Yön.92/100/EEC);

·         Yazarlara, sanatçılara, fonogram ve film ve yayın kuruluşlarının yapımcılarına ait yayın hakkı (Md. 8, Yön. 92/100/EEC: ve Md. 6 WPPT);

·         Yazarlara, sanatçılara, fonogram ve film ve yayın kuruluşlarının yapımcılarına ait uydu aracılığıyla yayın yapma hakkı (Md. 2, 4, Yön. 93/83/EEC).  Bilgisayar programlarının sahiplerini kapsayan; çoğaltma, dağıtma ve kiraya verme hususları ayrı bir bölümde ele alınmıştır (Md. 4 Yön. 91/250/EEC Md. 11 TRİPS).

Koruma Süresi Nedir ?

Bu süreyi Avrupa Hukuku şu şekilde ifade ediyor:

Yazarlar

Yazarların hakları yaşamları boyunca ve ölümlerinden 70 yıl sonrasına kadar koruma altına alınmıştır, (Md. 1 Yön. 93/98/EEC). Bu madde, sanatçıların tekrar satış haklarını da kapsamaktadır, (Md. 8 Yön. 2001/84/EC). Film ve diğer görsel-işitsel çalışmalar hususunda, 70 yıllık süre, aşağıdaki şahısların ölümünden itibaren işlemeye başlamaktadır: Üye ülkelerin ulusal kanunları uyarınca sahip olarak kabul edilsinler veya edilmesinler, baş yönetmen (sesli ve görüntülü yapımın genelde ana sahibi olarak kabul ediliyor), senaryonun yazarı, diyalogların yazarı ve sinema veya görsel-işitsel çalışma için özel bestelenmiş müziğin bestecisi, (Md. 2 Yön. 92/98/EEC).

Sanatçılar

Sanatçıların eserleri, sanatın tanıtımı veya iletişiminden itibaren 50 yıl boyunca (Yeni yasa ile 70 Yıla çıkartılıyor) korunma altına alınmaktadır. Şayet sanat eseri hiç kamuoyuna açıklanmamışsa, bu süre, eserin meydana gelişinden itibaren 50 yıldır, (Md. 3(1) Yön. 93/98/EEC).  Fonogram bestecilerinin hakları ise kaydın yayınlanmasından itibaren 50 yıl süreyle veya kamuoyuna açıklanmasından itibaren 50 yıl süreyle, şayet o süre zarfında hiç yayınlanmamışsa veya oluştuğu an itibariyle 50 yıl süreyle, eğer hiç kamuoyuna açıklanmamışsa korunur (Md. 3 Yön. 93/98/EEC ve değiştirilmiş olarak Md. 12(2) Yön.  2001/29/EC). Film yapımcılarının hakları filmin kamuoyuna yayınlanmasından itibaren 50 yıl boyunca korunmaktadır veya hiç kamuoyunda yayınlanmamışsa bu süre zarfında, yapımından 50 yıl itibaren koruma altındadır (Md. 3(3) Yön. 93/98/EEC). Yayın kuruluşlarının hakları ise yayından itibaren 50 yıl sonra sona ermektedir, (Md. 3(4) Yön.  93/98/EEC).

Şayet bir esere, 1 Temmuz 1995 tarihinde ulusal kanuna göre daha uzun bir koruma süresi öngörülmüşse, bu sürede kısalma olmamaktadır. Aksi takdirde, bu uygulama 1 Temmuz 1995 itibariyle Avrupa Ekonomik Alanına üye olan tüm ülkelerdeki çalışmalarda geçerlidir (Md. 10 Yön. 93/98/EEC). Bu madde sayesinde, bazı koruma süresi kısa olan ülkelerde, kamu alanına sunulmuş çalışmaların telif hakları yeniden yürürlülüğe geçirilmiştir. Avrupa Birliği Telif Hakları Yönergesinin (2001/29/EC) 11(2) maddesi fonogramların korumasında değişiklik meydana getirmiştir. Burada, koruma sürelerinin hesaplanması için, kamuoyuna duyurulması yerine, daha sonraki yayınlanma tarihi temel alınmıştır, fakat daha önceki kurallar çerçevesinde kamuoyuna sunulan fonogramların koruma süresi yeniden yürürlülüğe geçirilmemiştir, (Md. 3(2) Yön.  93/98/EEC değiştirilmiş haliyle). Tüm koruma süreleri, sona erdikleri yılın Aralık ayının 31’ine kadar devam etmektedirler.

Yazılım İçin Farklı Uygulama

Kılavuzun bu bölümünde, Enterprise Ireland2 sitesinde de bulunan FMH (Fikri Mülkiyet Hakları)- Bilgisayar programlarının korunması(Yazılım) konuları yeniden gözden geçirilip yayınlanmıştır.

Son yıllarda karşılaştığımız yoğun ilgiye rağmen, bilgisayar programlarının korunması maalesef gri bir alandan ibaret bulunmaktadır.

This Post Has 0 Comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back To Top